اللغة
رَضُواْ بِأَن يَكُونُواْ مَعَ ٱلۡخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَفۡقَهُونَ 87
Bu münafıklar, özür sahipleriyle birlikte savaştan geri kalarak kendi nefisleri için zillete ve aşağılanmaya razı oldular. Allah Teâlâ da küfürleri ve nifakları sebebi ile onların kalplerini mühürledi. Onlar kendi yararlarına olan şeyleri anlamazlar.
لَٰكِنِ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ جَٰهَدُواْ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡۚ وَأُوْلَٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلۡخَيۡرَٰتُۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ 88
Resûl sallallahu aleyhi ve sellem ve müminler, onlar (münafıklar) gibi Allah yolunda cihad etmekten geri kalmadılar. Bunlar (Resûl ve beraberindeki müminler) malları ve canları ile Allah yolunda cihad ettiler. Bunların Allah katındaki karşılıkları yardım ve ganimetler gibi dünyevî şeyleri elde etmektir. Cennete girdirilmek, arzulanan bol kazancı elde etmek ve endişe duyulan şeyden kurtuluşa ermek ise müminlerin ahirette Allah katında elde edecekleri uhrevî faydalardır.
أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ 89
Allah Teâlâ, onlar için saraylarının altından ırmaklar akan, içinde ebedî kalacakları cennetler hazırlamıştır. İşte bu, hiçbir kurtuluşun kendisine erişemeyeceği büyük kurtuluştur.
وَجَآءَ ٱلۡمُعَذِّرُونَ مِنَ ٱلۡأَعۡرَابِ لِيُؤۡذَنَ لَهُمۡ وَقَعَدَ ٱلَّذِينَ كَذَبُواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥۚ سَيُصِيبُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ 90
Medineli ve Medine etrafından olan bedevî Araplardan bir topluluk Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’den, Allah yolunda cihada gitmekten geri kalma hususunda izin istemek için geldiler. Bir başka topluluk ise aslen Nebi sallallahu aleyhi ve sellem’i tasdik etmemeleri ve Allah’ın vaadine iman etmemeleri sebebi ile herhangi bir özür talep etmeksizin Allah yolunda cihaddan geri kaldılar. İşte bunlara, bu konudaki küfürleri sebebiyle elem verici azap ulaşacaktır.
لَّيۡسَ عَلَى ٱلضُّعَفَآءِ وَلَا عَلَى ٱلۡمَرۡضَىٰ وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُواْ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦۚ مَا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِينَ مِن سَبِيلٖۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ 91
Kadınlara, çocuklara, hastalara, zayıflara, gözleri görmeyenlere ve cihada hazırlanmak için harcayacak herhangi bir mal bulamayan fakirlere cihada çıkmamaları sebebiyle bir günah yoktur. Çünkü bunların özürleri, Allah ve Resûlü için ihlaslı oldukları ve Allah'ın diniyle amel ettikleri için geçerlidir. Bu özür sahiplerinden iyilik edenlere karşı herhangi bir ceza yoktur. Allah, iyilik/ihsan sahibi olan kimselerin günahlarını çokça bağışlayandır, onlara karşı çok merhametlidir.
وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ إِذَا مَآ أَتَوۡكَ لِتَحۡمِلَهُمۡ قُلۡتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحۡمِلُكُمۡ عَلَيۡهِ تَوَلَّواْ وَّأَعۡيُنُهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُواْ مَا يُنفِقُونَ 92
(Ey Peygamber!) Kendilerine, üzerine binecekleri bir binek sağlaman için sana gelen ve senin de onları bindirecek bir binek bulamayarak, "Sizleri bindirecek binek bulamıyorum" dediğin kimseler, bunun ardından üzüntüleri sebebiyle gözlerinden yaşlar dökerek cihaddan geri kalmışlardır. Bu kimseler için bir günah yoktur çünkü onlar, cihada gitmek için harcayacakları bir şeyi kendilerinde ve senin yanında bulamamışlardır.
۞إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَسۡتَٔۡذِنُونَكَ وَهُمۡ أَغۡنِيَآءُۚ رَضُواْ بِأَن يَكُونُواْ مَعَ ٱلۡخَوَالِفِ وَطَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ 93
Yüce Allah, özür sahipleri olan kimselerin cezalandırılmasına bir yol olmadığını beyan ettiği gibi cezalandırılmayı hak eden kimseleri de zikretmiş ve şöyle buyurmuştur: (Ey Peygamber!) Cezalandırmak ve muahaze etmek/paylamak, cihada gitmek için hazırlık yapmaya güçleri yettiği halde savaştan geri kalmak için senden izin isteyen kimseler içindir. Çünkü onlar, zillete ve alçalmaya razı olarak evlerinde kalıp cihaddan geri duran kimselerle beraber olmaya razı olarak cihada çıkmaktan geri kaldılar. Bundan dolayı Allah onların kalplerini mühürlemiştir. Onlar nasihatten anlamazlar. Bu mühürlenmeyle onlar, kendi yararlarına olan şeyleri seçmeyi ve zararları olan şeylerden kaçınmayı bilmezler.
Allah yolunda cihad edenler dünyada hayırları elde edeceklerdir. Eğer dünyada bu hayırları elde edemezlerse ahirette onlar için cenneti kazanmak ve cehennem azabından kurtulmak vardır.
Aslolan kendinden bir cömertlikle insanlara iyilikte bulunan bir kimsenin, kendisinden meydana gelen bir kusur sebebiyle muahaze edilmemesidir.
Kim kesin bir niyetle gücü yettiği kadar bir hayrı yapmak için çalışır da buna güç yetiremezse, bu kimse, bu hayrı yapan kimsenin derecesine ulaştırılır.
İslam adalet ve mantık dinidir. Bundan dolayı cezayı ve günahı, malları ve canları ile cihad etme gücüne sahip oldukları halde savaştan geri kalmak için izin isteyen münafıklara gerekli görmüştür.