الضحى · الشرح · التين

Ahiret yurdu, içinde bulunan kesintisiz kalıcı nimetlerden ötürü senin için dünya hayatından daha hayırlıdır.

Yüce Allah, sana ve ümmetine verdiklerinden razı olana kadar sana ve ümmetine büyük mükâfatlardan verecek.

Seni, küçükken baban ölmüş bir halde buldu ve önce sana merhamet eden deden Abdülmuttalib’i, ardından amcan Ebu Talib’i sana sığınak kıldı.

Seni, kitabın ve imanın ne olduğunu bilmez bir halde buldu da, sana bunlardan bilmediklerini öğretti.

Seni fakir bir halde buldu da seni zengin kıldı.

Küçük yaşta babasını kaybetmiş kimselere kötü muamele etme ve onları küçümseme.

İhtiyaç sahibi olan dilenciyi de azarlama.

Allah’ın senin üzerine olan nimetlerine şükret ve bunlardan bahset.

سورة Mekkî

Yüce Allah'ın, Peygamberine verdiği manevî nimetleri tamamlayarak Peygamberi sallallahu aleyhi ve sellem'e olan lütfu ve ihsanı beyan edilmiştir.

Göğsünü açıp genişleterek sana vahyin indirilmesini sevdirdik.

Geçmiş günahlarını bağışlayarak, önceden bulunduğun cahiliye günlerinin ağırlığını/yükünü üzerinden kaldırdık.

Neredeyse belini bükecek kadar seni yormuş olan bir yükü.

Senin şanını yükselttik ve böylece ezan, kamet ve bunun dışında başka yerlerde ismin zikredilir oldu.

Şüphesiz her zorluk ve darlıkla beraber bir kolaylık, genişlik ve rahatlık vardır.

Şüphesiz her zorluk ve darlıkla beraber bir kolaylık, genişlik ve rahatlık vardır. Eğer bunu öğrendiysen, kavminin eziyeti seni sarsmayacak ve Allah'a davette sana engel olmayacaktır.

Eğer yaptığın amellerinden boşa çıkar ve onları bitirirsen, hemen Rabbine ibadet etmede gayretli ol.

Yönelişini ve gidişini bir tek Allah’a doğru yap.

سورة Mekkî

İnsanın fıtratının ve yaratılışının düzgünlüğü ve son din İslamiyet’in mükemmelliği ile Yüce Allah'ın insanoğluna bahşettiği ihsanı açıklanmıştır.

Allah, incire ve yetiştiği mekâna, zeytine ve İsa aleyhisselam'ı gönderdiği Filistin topraklarındaki yetiştiği yere yemin etmiştir.

Ve peygamberi Mûsâ aleyhisselam ile konuştuğu Sîna Dağı'na yemin etmiştir.

Ve Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem'in gönderildiği, içine giren kimsenin güvende olduğu haram şehir Mekke’ye yemin etmiştir.

Kuşkusuz Biz, insanı en düzgün ve en üstün surette var ettik.

Daha sonra onu dünyada pir-i fanilik derecesinde ihtiyarlığa ve bunaklığa geri çevirdik. Bedeninden, fıtratını bozup ateşe girdiğinde faydalanmadığı gibi bu halinde de hiçbir şekilde faydalanamaz.