اللغة
سورة Mekkî
Mahlukatın, iman ve infakta bulunmadaki halleri ve her bir fırkanın durumu anlatılmıştır.
وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰ 1
Yüce Allah, gökyüzüyle yeryüzünün arasını karanlığıyla kapladığı zaman geceye yemin etmiştir.
وَٱلنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ 2
Ve ortaya çıkıp göründüğünde gündüze yemin etmiştir.
وَمَا خَلَقَ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ 3
Yarattığı iki tür üzerine yemin etmiştir ki bu türler erkek ve dişidir.
إِنَّ سَعۡيَكُمۡ لَشَتَّىٰ 4
(Ey insanlar!) Şüphesiz yaptıklarınız birbirinden farklıdır; bir kısmı cennete girme sebebi olan iyiliklerden, bir kısmı da cehenneme girme sebebi olan kötülüklerdendir.
فَأَمَّا مَنۡ أَعۡطَىٰ وَٱتَّقَىٰ 5
Kim vermesi gereken zekât, nafaka ve sadakasını verir ve Allah’ın yasakladığı şeylerden sakınırsa;
وَصَدَّقَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ 6
Yüce Allah’ın kişiye ölümünün ardından va'dettiği cenneti tasdik ederse;
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡيُسۡرَىٰ 7
Biz de ona, salih ameller işlemeyi ve Allah yolunda infak etmeyi kolaylaştıracağız.
وَأَمَّا مَنۢ بَخِلَ وَٱسۡتَغۡنَىٰ 8
Fakat her kim de malında cimrilik ederse ve üzerine farz olan yerlerde onu harcamaz, malından ötürü Allah’a karşı kendini yeterli görür ve Allah’ın kereminden hiçbir şey istemezse;
وَكَذَّبَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ 9
Malını Allah yolunda infak etmesine karşılık Allah Teâlâ'nın va'dettiği ve kendisinin ardından gelecek olanı ve sevabı yalanlarsa;
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡعُسۡرَىٰ 10
Ona, kötü amelleri kolaylaştırıp hayırlı amelleri zorlaştırırız.
وَمَا يُغۡنِي عَنۡهُ مَالُهُۥٓ إِذَا تَرَدَّىٰٓ 11
Ölüp cehenneme girdiğinde, cimrilik yaptığı malı ona herhangi bir fayda vermeyecek.
إِنَّ عَلَيۡنَا لَلۡهُدَىٰ 12
Muhakkak Bizim görevimiz, hak yolu batıl yoldan ayırıp beyan etmektir.
وَإِنَّ لَنَا لَلۡأٓخِرَةَ وَٱلۡأُولَىٰ 13
Muhakkak ahiret hayatı da dünya hayatı da Bize aittir. Buralarda dilediğimiz gibi tasarrufta bulunuruz. Bunu Bizden başka hiç kimse yapamaz.
فَأَنذَرۡتُكُمۡ نَارٗا تَلَظَّىٰ 14
(Ey insanlar!) Allah’a karşı gelmeniz durumunda, tutuşturulmuş ateşe karşı sizi uyardım.
لَا يَصۡلَىٰهَآ إِلَّا ٱلۡأَشۡقَى 15
Bu ateşin sıcaklığının ızdırabını, kâfir olan en bahtsız/azgın kimseden başkası çekmeyecektir.
ٱلَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ 16
(O,) Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in getirdiklerini yalanlamış ve Allah’ın emirlerini yerine getirmekten yüz çevirmiştir.
وَسَيُجَنَّبُهَا ٱلۡأَتۡقَى 17
İnsanların en takvalısı olan Ebu Bekir radıyallahu anh oradan uzak tutulacaktır.
ٱلَّذِي يُؤۡتِي مَالَهُۥ يَتَزَكَّىٰ 18
Günahlarından temizlenmek için malını iyilik yolunda infak eden...
وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُۥ مِن نِّعۡمَةٖ تُجۡزَىٰٓ 19
(O,) Malından infak ettiklerini, birinin ona verdiği bir nimete karşılık olarak infak etmemiştir.
إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ رَبِّهِ ٱلۡأَعۡلَىٰ 20
O kimse infak ettiği malıyla tüm canlıların üzerinde olan Rabbinin vechini isteyip arzular.
وَلَسَوۡفَ يَرۡضَىٰ 21
Allah Teâlâ’nın ona vereceği değerli mükâfattan elbette o da razı olacaktır.
سورة Mekkî
Yüce Allah'ın, Peygamberi sallallahu aleyhi ve sellem'e, peygamberliğinin başında ve sonunda yardım ettiği beyan edilmiştir.
وَٱلضُّحَىٰ 1
Yüce Allah gündüzün ilk vaktine yemin etmiştir.
وَٱلَّيۡلِ إِذَا سَجَىٰ 2
Ve karanlığı bürüyüp insanların hareketleri kesildiğinde geceye yemin etmiştir.
مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ 3
(Ey Peygamber!) Vahiy bir süre kesildiğinde, müşriklerin dediği gibi, Rabbin seni ne terk etti ne de senden nefret etti.
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in, Rabbi katında bulunan ve başka hiçbir makamın ulaşamayacağı yüce makamı.
Nimetlere şükretmek Allah’ın, kulları üzerindeki hakkıdır.
Zayıf kimselere karşı merhametli ve yumuşak davranmanın gerekliliği.